ເນື່ອງໃນໂອກາດສະເຫລີມສະຫລອງວັນຊາດ ທີ 2 ທັນວາ ຄົບຮອບ 45 ປີ ທ່ານ ສອນໄຊ ສີພັນດອນ ຮອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ ໄດ້ໃຫ້ສຳພາດຕໍ່ສື່ມວນຊົນ ໃນວັນທີ 1 ທັນວາ 2020 ນີ້ວ່າ: ກະຊວງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ ແມ່ນກົງຈັກໜຶ່ງຂອງລັດຖະບານ ມີພາລະບົດບາດເປັນເສນາທິການໃຫ້ລັດຖະບານ ໃນການຄຸ້ມຄອງມະຫາພາກ ກ່ຽວກັບວຽກງານແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ, ວຽກງານສະຖິຕິແຫ່ງຊາດ, ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ, ວຽກງານຮ່ວມມືກັບສາກົນ ແລະ ເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ໃນຂອບເຂດທົ່ວປະເທດ. ຕະຫລອດໄລຍະ 45 ປີ ທີ່ຜ່ານມາ ຂະແໜງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນໄດ້ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນຜົນສໍາເລັດ ລວມຂອງຊາດໃນການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ, ເຮັດໃຫ້ປະເທດເຮົາມີສະເຖຍລະພາບທາງດ້ານການເມືອງ, ສັງຄົມມີຄວາມສະຫງົບ, ເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ, ປອດໄພ ແລະ ປວງຊົນລາວ ມີຄວາມສາມັກຄີເປັນປຶກແຜ່ນແໜ້ນໜາ. ສ້າງເງື່ອນໄຂເອື້ອອໍານວຍໃຫ້ເສດຖະກິດ ມີການເຕີບໂຕຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ, ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໄດ້ຮັບການປັບປຸງດີຂຶ້ນເປັນກ້າວໆ.

ເຊິ່ງມີຜົນສຳເລັດອັນພົ້ນເດັ່ນ ຄື: ແຕ່ປີ 1976-1985 ໄດ້ນໍາໃຊ້ແຜນການຕາມກົນໄກລວມສູນ ເຊິ່ງເປັນການວາງແຜນແບບກໍານົດທຸກຕົວເລກຄາດໝາຍ, ໃນນັ້ນປະກອບມີ ແຜນການປີ 1976-1977 ເຊິ່ງແມ່ນແຜນການປະຈໍາປີຄັ້ງທໍາອິດ ຂອງສປປ ລາວ, ແຜນການ 3 ປີ ໄລຍະ 1978-1980 ແລະ ແຜນການ 5 ປີຄັ້ງທີ I ໄລຍະ 1981-1985. ເປົ້າໝາຍຕົ້ນຕໍຂອງແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ໃນໄລຍະດັ່ງກ່າວ ແມ່ນຮໍາບາດແຜສົງຄາມ, ປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ ແລະ ລະບອບໃໝ່ໃຫ້ໝັ້ນຄົງ ແລະ ຟື້ນຟູພື້ນຖານໂຄງລ່າງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ທີ່ຖືກທໍາລາຍມ້າງເພ ຈາກສົງຄາມ ແນໃສ່ບູລະນະ ແລະ ຟື້ນຟູການຜະລິດກະສິກໍາ ເປັນຕົ້ນຟື້ນຟູນາເຮື້ອ ແລະ ຊາວນາໃໝ່, ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ປະຊາຊົນທໍາມາຫາກິນ, ຟື້ນຟູໂຮງຈັກໂຮງງານເພື່ອຮັບໃຊ້ການຜະລິດເຊັ່ນ: ໂຮງງານໄຟຟ້າ, ໂຮງງານນໍ້າປະປາ, ໂຮງງານສ້ອມແປງກົນຈັກ, ໂຮງງານປຸງແຕ່ງອາຫານ, ໂຮງງານ ຕໍ່າແຜ່ນ. ສ້ອມແປງ ແລະ ຟື້ນຟູລະບົບຄົມມະນາຄົມ-ຂົນສົ່ງ ເພື່ອຮັບປະກັນການຈໍລະຈອນສິນຄ້າ ແລະ ການສັນຈອນໄປມາສະດວກສະບາຍ, ກໍ່ສ້າງສ້ອມແປງ ແລະ ບູລະນະພື້ນຖານໂຄງລ່າງຈໍານວນໜຶ່ງ ທີ່ຖືກທໍາລາຍຈາກສົງຄາມຄືນໃໝ່ ມາຮອດປີ 1980 ສາມາດລຶບລ້າງການກືກໜັງສືຂອງປະຊາຊົນໄດ້ 80%, ວຽກງານສຶກສາ ແລະ ສາທາລະນະສຸກ ກໍໄດ້ຮັບການປັບປຸງໃນລະດັບດີສົມຄວນ.

ສິ່ງສໍາຄັນທີ່ສຸດ ກໍ່ແມ່ນການປະຕິບັດທິດນໍາຂອງພັກ ໃນການຫັນສູ່ເພື່ອນມິດດ້ານຕາເວັນອອກ. ໄລຍະທີ 2: ມາຮອດປີ 1986 ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ IV ຂອງພັກ ໄດ້ປະກາດນໍາໃຊ້ກົນໄກເສດຖະກິດໃໝ່ ເຂົ້າໃນການພັດທະນາປະເທດ. ສະນັ້ນ, ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ໄດ້ປ່ຽນຈາກແຜນການລວມສູນ ມາເປັນແຜນການຕາມກົນໄກເສດຖະກິດຕະຫລາດ ໂດຍມີການນໍາພາຂອງພັກ ແລະ ຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ, ຂະແໜງແຜນການ ແລະ ການລົງທຶນ ໄດ້ເປັນເສນາທິການໃຫ້ແກ່ພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ໃນແຕ່ລະຂັ້ນ ເພື່ອສ້າງ ແລະ ຊຸກຍູ້ຕິດຕາມການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນພັດ ທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ ປະຈໍາປີ ແລະ ປະຈໍາ 5 ປີ, ໄດ້ຫັນການ ສ້າງແຜນຕາມຂະແໜງການມາເປັນການສ້າງແຜນໂດຍອີງໃສ່ໝາກຜົນ ທີ່ໄດ້ຮັບຄົ້ນຄວ້າກົນໄກການແກ້ໄຂໜີ້ສິນໂຄງການລົງທຶນຂອງລັດ ດ້ວຍຫລາຍຮູບແບບ ແລະ ຄົ້ນຄວ້າແຜນການລົງທຶນຂອງລັດ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບທ່າແຮງຕົວຈິງຂອງງົບປະມານຫລາຍຂຶ້ນ ແລະ ປັບປຸງກົນໄກການປະເມີນຜົນໂຄງການລົງທຶນຂອງລັດ ໃຫ້ມີຄຸນ ນະພາບສູງຂຶ້ນ ດ້ວຍການສ້າງຕັ້ງຄະນະຮັບຮອງຜົນການປະເມີນ ທີ່ປະກອບມີຫລາຍພາກສ່ວນເຂົ້າຮ່ວມ. ໄດ້ເຮັດໃຫ້ປະສິດທິພາບ, ປະສິດທິຜົນ ແລະ ຄວາມໂປ່ງໃສ ຂອງການປະເມີນຜົນໄດ້ຮັບການປັບປຸງໃຫ້ດີຂຶ້ນ.

ການເຕີບໂຕທາງດ້ານເສດຖະກິດ ນັບແຕ່ປີ 1991 ເຖິງ 2020 ເສດຖະກິດໄດ້ເຕີບໂຕສະເລ່ຍ 6,6% ຕໍ່ປີ ເປັນຕົ້ນ ໄລຍະ 1991-1995 ເຕີບໂຕ 6,4% ຕໍ່ປີ,ໄລຍະ 19962000 ເຕີບໂຕ 6,2% ຕໍ່ປີ, ໄລຍະ 2001-2005 ເຕີບໂຕ 6,3% ຕໍ່ປີ, ໄລຍະ 2006-2010 ເຕີບໂຕ 7,9% ຕໍ່ປີ, ໄລຍະ 2011-2015 ເຕີບໂຕ 7,9%, ໄລຍະ 2016-2020 ເຕີບໂຕ 5,8% ຕໍ່ປີ. ລວມຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນ (GDP) ຕໍ່ຫົວຄົນ ໄດ້ເພີ່ມຂຶ້ນ 13 ເທື່ອຈາກລະດັບ 207 ໂດລາຕໍ່ຄົນໃນປີ 1990 ເປັນ 2.664 ໂດລາສະຫະລັດ ຕໍ່ຄົນ ໃນປີ 2020. ໂຄງປະກອບເສດຖະກິດຂອງປະເທດ ໄດ້ມີການຫັນປ່ຽນຕາມທິດການຫັນເປັນອຸດສາຫະກໍາ ແລະ ທັນສະໄໝເທື່ອລະກ້າວ ຄື: ໂຄງປະກອບຂອງຂະແໜງກະສິກໍາ-ປ່າໄມ້ ຫລຸດລົງຈາກ 60,7% ໃນປີ 1990 ເປັນ15,1% ຂອງລວມຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນທັງໝົດໃນປີ 2020, ຂະແໜງອຸດສາຫະກໍາເພີ່ມຂຶ້ນຈາກ 14,4% ໃນປີ 1990 ເປັນ 32% ໃນປີ 2020 ແລະ ຂະແໜງບໍລິການເພີ່ມຂຶ້ນ ຈາກ 24,1% ໃນປີ 1990 ເປັນ 41,7% ໃນປີ 2020; ວຽກງານການລົງທຶນຂອງເອກະຊົນພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ໄດ້ເປັນແຫລ່ງທຶນທີ່ສໍາຄັນ ປະກອບສ່ວນຕໍ່ການພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງປະເທດ, ມູນຄ່າອະນຸມັດ ການລົງທຶນ ຂອງເອກະຊົນ ທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ແຕ່ປີ 1988 ເຖິງປີ 2020 ບັນລຸ 40,3 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ແລະ ມີ 4.635 ໂຄງການ ຈາກ 53 ປະເທດ ແລະ ເຂດແຄ້ວນ. ການພັດທະນາເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ໄດ້ມີຄວາມຄືບໜ້າເປັນກ້າວໆ ມາຮອດປັດຈຸບັນ ມີເຂດເສດຖະກິດພິເສດ ທັງໝົດ12 ແຫ່ງ, ມີບໍລິສັດມາລົງທຶນ 848 ບໍລິສັດ ມີທຶນ ຈົດທະບຽນ 13,9 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ ໃນນີ້ເປັນການລົງທຶນຕົວຈິງ 5,69 ຕື້ໂດລາສະຫະລັດ, ໃນນັ້ນ, ໄດ້ກວມເອົາຂະແໜງອຸດສາຫະກໍາ 18%, ການຄ້າ 26% ແລະ ການບໍລິການ 56%, ສ້າງວຽກເຮັດງານທໍາ ໄດ້ 55.711 ຄົນ, ສາມາດ ດຶງດູດເອົາບໍລິສັດທີ່ມີຊື່ສຽງ ແລະ ປະສົບການຈາກຕ່າງປະເທດ ເຮັດໃຫ້ການຜະລິດຂອງລາວເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຕ້ອງໂສ້ການສະໜອງຂອງພາກພື້ນ ແລະ ສາກົນ; ວຽກງານການຮ່ວມມືກັບສາກົນ ໄດ້ຂົນ ຂວາຍການຊ່ວຍເຫລືອທາງການ ເພື່ອການພັດທະນາທັງຂອບສອງຝ່າຍ ແລະ ຫລາຍຝ່າຍ ເພື່ອປະ ກອບ ສ່ວນໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາຂອງປະເທດ.

ເລີ່ມແຕ່ມື້ ສະຖາປະນາ ສປປ ລາວ ເປັນຕົ້ນມາ, ບັນດາປະເທດ ອາດີດສັງຄົມນິຍົມອ້າຍນ້ອງ ໄດ້ໃຫ້ການຊ່ວຍເຫລືອອັນໃຫຍ່ຫລວງແກ່ປະເທດເຮົາ ໃນພາລະກິດຮໍາບາດແຜສົງຄາມ, ກໍ່ສ້າງ, ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ພັດທະນາປະເທດຊາດ. ເຊິ່ງອັດຕາສ່ວນຂອງຍອດມູນຄ່າການຊ່ວຍເຫລືອ ຈາກປະເທດເຫລົ່ານັ້ນ ກວມປະມານ 83% ຂອງງົບປະມານການລົງທຶນຂອງລັດທັງໝົດສໍາລັບຊຸມ ປີ 1976-1985 ແລະ 58% ຂອງ ງົບປະມານການລົງທຶນຂອງລັດທັງໝົດ ໃນໄລຍະປີ 1986-1990. ຫລັງຈາກນັ້ນ, ສປປ ລາວ ໄດ້ຂະຫຍາຍການຮ່ວມມືກັບບັນດາປະເທດເພື່ອນມິດ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນຕ່າງໆ ໃນອະນຸພາກພື້ນ ແລະ ໃນໂລກ ຢ່າງກວ້າງຂວາງຂຶ້ນ ເຮັດໃຫ້ສາມາດຂົນຂວາຍການຊ່ວຍເຫລືອທາງການ ເພື່ອການພັດທະນາ ຈາກຫລາຍປະເທດ ແລະ ຫລາຍພາກສ່ວນ ປະກອບເປັນແຫລ່ງທຶນສໍາຄັນໜຶ່ງ ທີ່ສະໜັບສະໜູນການພັດທະນາ ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມຂອງລາວ. ຕົວເລກຊ່ວຍເຫລືອທາງການ ເພື່ອການພັດທະນາທັງໝົດມູນຄ່າ 19.483 ລ້ານໂດລາ ສະຫະລັດ. ໃນນັ້ນ, ໄລຍະປີ 2016-2020 ຄາດວ່າຈະບັນລຸຫລາຍກວ່າ 4.600 ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ.

ວຽກງານສະຖິຕິໄດ້ສັງລວມຄິດໄລ່ ແລະ ເຜີຍແຜ່ຕົວເລກລວມຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນ, ຕົວເລກສະຖິຕິເສດຖະກິດ, ດັດຊະນີລາຄາ ແລະ ອັດຕາເງິນເຟີ້ ຂອງ ສປປ ລາວ, ສ້າງວາລະສານສະຖິຕິປະຈໍາປີ ແລະ 40 ປີ, ປະເມີນຄວາມທຸກຍາກ ເຊິ່ງມາຮອດປັດຈຸບັນ ອັດຕາຄວາມທຸກຍາກໄດ້ຫລຸດລົງຍັງ 18,3% ຈາກລະດັບ 46% ໃນສົກປີ 1992-1993 ແລະ ປະເມີນການປ່ຽນແປງຂອງປະຊາກອນໂດຍຜ່ານການສໍາຫລວດ ແລະ ສ້າງບົດລາຍງານລະດັບຊາດເປັນຕົ້ນ ການສໍາຫລວດພົນລະເມືອງ ແລະ ທີ່ຢູ່ອາໄສ, ການສໍາຫລວດການຊົມໃຊ້ ແລະ ໃຊ້ຈ່າຍຂອງຄົວເຮືອນ, ການສໍາຫລວດແຮງງານ, ການສໍາຫລວດດັດຊະນີໝາຍສັງຄົມລາວ, ການເກັບກໍາສະຖິຕິຂັ້ນບ້ານ ຕິດພັນກັບວຽກງານ 3 ສ້າງ, ປັດຈຸບັນກໍາລັງສໍາ ຫລວດເສດຖະກິດ ແລະ ກະສິກໍາທົ່ວປະເທດ, ພ້ອມທັງຄາດຄະເນພົນລະເມືອງລະດັບຊາດ ແລະ ແຂວງຮອດປີ 2015 ແລະ ລະດັບເມືອງຮອດປີ 2035; ວຽກງານເສນາທິການ, ບໍລິຫານ ແລະ ບໍລິການຫ້ອງການກະຊວງ ແລະ ກົມກ່ຽວຂ້ອງໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ເປັນເສນາທິການດ້ານບໍລິການ, ບໍລິການ, ພິທີການ ແລະ ສ້າງແຜນວຽກຈຸດສຸມຂອງກະຊວງ, ປະສານງານ, ຄຸ້ມຄອງຈໍລະຈອນເອກະສານຢ່າງເປັນລະບົບ ແລະ ຫັນເຂົ້າສູ່ການບໍລິການຜ່ານປະຕູດຽວ ແລະ ຫັນເປັນທັນສະໄໝເທື່ອລະກ້າວ, ໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ຄຸ້ມຄອງງົບປະມານບົນຈິດໃຈປະຕິບັດ ນະໂຍ ບາຍປະຢັດມັດທະຍັດ, ໄດ້ປັບປຸງກົນໄກການຈັດຊື້ຈັດຈ້າງ ຖືກຕ້ອງຕາມລະບຽບການ. ເອົາໃຈໃສ່ເປັນເສນາທິການ ໃນການປະຕິບັດວຽກງານບົດບາດຍິງຊາຍ ແລະ ແມ່-ເດັກ.

Medialaos MMD (ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຈາກ: ສຳນັກຂ່າວສານປະເທດລາວ)